Horori hiperinflacije: Devet zemalja koje su najgore prošle

Tokom proteklog stoljeća zabilježeno je 55 epizoda hiperinflacije, pojave u ekonomiji kada je inflacije "van kontrole", odnosno kada cijene brzo rastu, a pritom valuta gubi na svojoj vrijednosti. Jedna od devet zemalja koja je pretrpjela posljedice ovog stanja bila je i SR Jugoslavija u periodu od 1992. do 1994. godine.

čak su i neke od najvećih svjetskih ekonomija današnjice, poput Kine, Njemačke i Francuske, vodile bitke da hiperinflacijom. Najveći historijski preteča bivao je rat koji je uništavao privredu i dramatično smanjivao proizvodnju, a važnu ulogu imala je i pogrešna monetarna i fiskalna politika.

Ekonomisti Steve Hanke i Nicholas Krus napravili su 2012. godine zbirku slučajeva hiperinflacije u svijetu, a Business Insider je istakao devet najtežih.

Na prvom mjestu našla se Mađarska u periodu od augusta 1945. do jula 1946. godine, kada je dnevna stopa inflacije iznosila 207 posto, a cijene su se udvostručavale svakih 15 sati.

Mađarsku je Drugi svjetski rat ekonomski uništio, a posebno njen glavni grad, koji je bio ratna zona. I prije toga Mađarska je bila uključena u pojačanu proizvodnju za podršku njemačkim ratnim nakanama, ali Njemačka nikad nije platila tu robu.

Kad je 1945. godine potpisan mirovni sporazum sa saveznicima, Mađarska je Sovjetima morala platiti ogromne odštete koje su činile 25 do 50 posto mađarskog budžeta u toku ove epizode hiperinflacije. Mađarski bankari su upozoravali da štampanje novca kako bi se platili računi neće izaći na dobro, ali su se Sovjeti, koji su upravljali komisijom zaduženom za monetarnu politiku te zemlje, oglušili na sva upozorenja. Neki zaključuju da je ova hiperinflacija prouzrokovana iz političkih ciljeva, kako bi se uništila srednja klasa društva.

U Zimbabveu je od marta 2007. do novembra 2008. godine dnevna stopa inflacije iznosila 98 posto, a cijene su se udvostručavala svakih 25 sati. Inflaciji je prethodio pad ekonomije nastao nakon reformi Roberta Mugabea provedenih 2001. godine. Zemlja je u tih devet godina vraćena pod vlast većinskog crnačkog stanovništva, što je dovelo do 50-postotnog pada proizvodnje.

Nakon što je Jugoslavija raspala 1992. godine stvorena je Savezna Republika Jugoslavija koja je zadržala staru valutu - dinar. Inflacija je nastupila nakon što je zbog rata stavljen embargo na izvoz. Stopa inflacije iznosila je 65 posto, a cijene su se udvostručavale svaka 34 sata.

Na vrhuncu hiperinflacije Narodna banka SRJ krajem 1993. godine izdala je novčanicu od 500 milijardi dinara sa likom Jovana Jovanovića Zmaja. U tom periodu njemačka marka je postala nezvanično sredstvo plaćanja. Pojedinci su za svoju platu mogli da kupe samo dvije marke. Prodavnice su bile prazne, a za dva litra mlijeka trebalo je izdvojiti čak 500 milijardi dinara.

Velike posljedice inflacije osjetile su i Weimarska Njemačka 1922.-1923., Grčka od 1941. do 1945., Kina od 1947. do 1949., zatim Peru 1990., te Francuska 1975.-1976. i Nikaragva 1986.-1991.

Izvor: Klix.ba
NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove internet portala Liberty.ba. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.
Popularno